ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΑΜΟ

  1. Σάμος
  2. Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη Σάμο

Γαστρονομία / Τοπικά προϊόντα / Παραδοσιακές συνταγές

Η Σαμιώτικη γαστρονομία συνδυάζει με ευρηματικότητα τοπικές παραδόσεις με φρέσκα προϊόντα και επιρροές από Δύση και Ανατολή. Η τοπική κουζίνα περιλαμβάνει κυρίως πιάτα λαχανικών, θαλασσινά αλλά και κρεατικά, σε πολλές ενδιαφέρουσες παραλλαγές. Μερικές χαρακτηριστικές συνταγές:

  • Τηγανίτες, ζυμωμένες με μεράκι, πασπαλισμένες με κατσικίσιο τυρί ή μέλι.
  • Αρνάκι τυλιχτό σε μελιτζάνες, σιγομαγειρεμένο στο φούρνο, με σάλτσα ντομάτας και κόκκινο κρασί.
  • Φρέσκα αμπελόφυλλα τυλιχτά με ρύζι και άνηθο – τα γνωστά ”ντολμαδάκια” (ή ”γιαπράκια” για τους ντόπιους), συνοδεία γιαουρτιού.
  • Ρεβυθοκεφτέδες με φρέσκια ντομάτα ή κολοκυθοκεφτέδες με δυόσμο και τυρί.
  • Τα ξακουστά σαμιώτικα μπουρεκάκια με χειροποίητο φύλλο, γεμιστά με γλυκιά κολοκύθα ”λύρα”, φέτα και άρωμα κανέλας.
  • Θαλασσινά στα κάρβουνα συνοδευόμενα με άγρια χόρτα του βουνού και λαδολέμονο.
  • Χταπόδι κρασάτο με γλυκό σαμιώτικο κρασί και κρεμμυδάκια.
  • Ντόπιο κατσίκι, γεμιστό με ρύζι και αρωματικά, ψημένο σε ξυλόφουρνο.

Ξεχωριστή θέση στη ντόπια ζαχαροπλαστική κατέχουν τα παραδοσιακά γλυκά του κουταλιού. Το πιο διάσημο τοπικό γλυκό, το περίφημο σταρόζουμο, ένα μοναδικό γλυκό, με βασικά συστατικά το σιτάρι, το ταχίνι αλλά και κανέλα, σουσάμι και ρόδι. Τα ξεροτήγανα (γνωστά ως ”δίπλες” ή ”κατιμέρια”) πασπαλισμένα με τριμμένα καρύδια και ντόπιο μέλι. Η μουσταλευριά, κρέμα από μούστο μοσχάτου σταφυλιού με κανέλα και σουσάμι.

Το μοσχάτο κρασί, ονομασίας προέλευσης Σάμου, παράγεται από το σταφύλι «Μικρόρωγο Μοσχάτο Σάμου» το οποίο καλλιεργείται σε αναβαθμίδες ως και υψόμετρο 900 μέτρων. Ξεχωρίζει για το πλούσιο άρωμα και τη γεμάτη, φρουτώδη γεύση του. Το σαμιώτικο κρασί ήταν ξακουστό από την αρχαιότητα και αναφέρεται στη μυθολογία πως η άμπελος αποτελούσε δώρο του θεού Διόνυσου στη Σάμο. Από τον 15ο αιώνα καταγράφεται από περιηγητές ως η κύρια μεταποιητική δραστηριότητα του νησιού. Από τα τέλη του 19ου αιώνα τροφοδοτούνται με σαμιώτικο κρασί οι διεθνείς αγορές, ενώ η Καθολική Εκκλησία το προμηθεύεται για τη Θεία Ευχαριστία. Τα ξηρά και γλυκά κρασιά της Ένωσης Οινοποιητικών Συνεταιρισμών Σάμου έχουν τιμηθεί με δεκάδες χρυσά βραβεία και εκατοντάδες διακρίσεις. Ενδεικτικά, αναφέρουμε τα δύο “διαμαντένια” βραβεία (Nova Diamond) με τα οποία τιμήθηκαν κρασιά του ΕΟΣ Σάμου το 2019 όπως και το “μεγάλο χρυσό” στο διαγωνισμό οίνου Selections Mondiales des Vins καθώς και τα δύο χρυσά βραβεία Vinalies d’ Or το 2020. Το “λευκό μοσχάτο” καλύπτει περίπου το  98%  των αμπελώνων της Σάμου. Τα υπόλοιπα μοιράζονται ποικιλίες όπως ριτινό, φωκιανό και αυγουστιάτης.

Οι ντόπιοι ελαιώνες παράγουν ελαιόλαδο εξαιρετικής ποιότητας που ξεχωρίζει για τη μεστή γεύση του, την καθαρότητα, την υφή του.

Μέλι, με ξεχωριστές γεύσεις, υφή και πλούσια αρώματα, λόγω των ποικίλων αρωματικών φυτών και δέντρων. Ακόμη παράγεται γύρη, πρόπολη και βασιλικός πολτός.

Το ούζο αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά και παραδοσιακά προϊόντα απόσταξης της Σάμου. Ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη γεύση και το άρωμα γλυκάνισου. Η σούμα είναι ένα ακόμη παραδοσιακό απόσταγμα, που μοιάζει με ρακή. Παρασκευάζεται από στέμφυλα σε παραδοσιακά οικογενειακά αποστα-κτήρια ορεινών χωριών.

Η ορχιδέα καλλιεργείται από το 1980 σε διάφορες ποικιλίες, με εξαγωγές σε όλον τον κόσμο.

Άλλα τοπικά προϊόντα είναι τα υφαντά στον αργαλειό, το πράσινο σαπούνι, τα σύκα, οι σταφίδες, τα γαλακτοκομικά (τυρί και γιαούρτι), ο τραχανάς, γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες, κηπευτικά και εσπεριδοειδή, ψάρια και θαλασσινά.

Πεζοπορία

Από το 2019, η Σάμος έχει τις μεγαλύτερες διαδρομές πεζοπορίας στην Ελλάδα με περισσότερα από 240 χιλιόμετρα και 19 μοναδικές διαδρομές για εξερεύνηση. Με καλοσχεδιασμένο έργο σηματοδότησης μονοπατιών, σε πανέμορφα και ονειρικά φυσικά τοπία, τα 260 περίπου χιλιόμετρα πεζοπορικών διαδρομών που απλώνονται σε ολόκληρη τη Σάμο, γίνονται πόλος έλξης για τους πεζοπόρους από όλο τον κόσμο. Δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη, να γνωρίσει τα πλούσια δάση του νησιού, να απολαύσει τη θέα από τις ψηλές κορφές, να φτάσει σε εξωτικές ερημικές παραλίες, να επισκεφθεί αξιοθέατα, να γευτεί τα τοπικά προϊόντα του νησιού. Ο πεζοπόρος έχει να επιλέξει διαδρομές με όλους τους βαθμούς δυσκολίας· από απλές πεζοπορίες για όλη την οικογένεια, μέχρι απαιτητικές ορειβατικές αναβάσεις.

Samos Outdoors website : www.samosoutdoors.com

Windsurfing

Η Σάμος, είναι νησί του ανατολικού Αιγαίου, με ιδανικές κλιματικές συνθήκες για windsurf. Στο βόρειο τμήμα του νησιού στο πολυβραβευμένο για τη γραφικότητά του Κοκκάρι, βρίσκεται το κέντρο του windsurf της Σάμου. Τους καλοκαιρινούς μήνες οι ασθενείς πρωινοί άνεμοι που επικρατούν στην περιοχή, δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά και τους αρχάριους να γνωρίσουν και να διασκεδάσουν με το σπορ. Από νωρίς το απόγευμα όσοι ξέρουν πώς να ανεβάζουν την αδρεναλίνη στη θάλασσα, θα συναντήσουν το κύμα που αναζητούν!

Samos Windsurfing website : www.samoswindsurfing.gr
Wind and Water website : www.windandwater.gr

Εξερεύνηση σπηλαίων

Ανακαλύψτε την υπόγεια μυθική ομορφιά της Σάμου, με περισσότερες από 12 σπηλιές που μπορείτε να επισκεφτείτε κατά τη διάρκεια των διακοπών σας! Οι σπηλιές είναι απίστευτα συναρπαστικές, είναι υπόγειοι θάλαμοι που χρειάζονται εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες χρόνια, για να σχηματιστούν. Η δραστηριότητα απαιτεί εξοπλισμό ασφαλείας και χρήση οδηγού, αν και σχετικά ασφαλές, είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθεί η κατάλληλη προφύλαξη πριν ξεκινήσετε μια εκδρομή στο σπήλαιο.

Speleological Association of Samos website : www.samos-caves.gr

Καταρράκτες

Στο Ποτάμι Καρλοβάσου μέσα σε μια καταπράσινη ρεματιά του Κέρκη που ανοίγεται στην παραλία. Πόλος έλξης για φυσιολάτρες και πεζοπόρους που έρχονται να εξερευνήσουν μια υπέροχη διαδρομή μέσα από πλατάνια και τρεχούμενα νερά. Οι καταρράκτες έχουν εξαιρετική φυσική ομορφιά και σχηματίζουν δύο μικρές λίμνες, ιδανικές για τους τολμηρούς που θέλουν να κολυμπήσουν στα παγωμένα νερά τους.

Στο χωριό Άμπελος πυκνή βλάστηση καλύπτει όλη την πλαγιά και το μονοπάτι οδηγεί σε δάσος με καστανιές πεύκα και ελιές. Δεξιά και αριστερά μας γεμάτος ο τόπος με κυκλάμινα κισσούς και αγριολούλουδα. Το νερό ακούγεται από την πρώτη στιγμή που μπαίνεις στο μονοπάτι και όσο πλησιάζεις, σε καλεί να σου δείξει το δρόμο… Ο θόρυβος που κάνει το νερό μας οδηγεί σε ένα συνεχές και ανηφορικό μονοπάτι. Τα σχοινιά που έχουν τοποθετήσει οι άνθρωποι του χωριού κάνουν την πρόσβαση εύκολη και ασφαλή σε όλους, μικρούς και μεγάλους.

Παραδοσιακή Ναυπηγική / Κεραμική

Η ναυπηγική τέχνη άκμασε στη Σάμο από τα αρχαία χρόνια, με τις καλοτάξιδες «Σάμαινες». Η σαμιακή «τραχεία πεύκη» ήταν περιζήτητη και τροφοδοτούσε με ξυλεία τα ναυπηγεία όλης της Ελλάδας, ενώ αποτελούσε την πρώτη ύλη για κατασκευή και των ντόπιων σκαριών. Οι νησιώτες έζησαν μια περίοδο μακριά από τα παράλια εξ αιτίας των πειρατών, ωστόσο η ναυπηγική επανέκαμψε από τον 17ο αιώνα. Καραβομαραγκοί σχεδίαζαν και ναυπηγούσαν εξαιρετικά σκάφη, όπως «καραβόσκαρα», «μαρτίγο» και «λατίνια». Η εξέλιξη της ναυπηγικής με σύγχρονες μεθόδους και υλικά, μείωσε την ανάγκη ναυπήγησης ξύλινων σκαφών. Σήμερα, έχουν απομείνει ελάχιστοι ταρσανάδες, όπου κατασκευάζονται ή επισκευάζονται κυρίως ψαράδικα «τρεχαντήρια». Η επισκέψη στο μοναδικό παραδοσιακό εργαστηρίο συντηρήσης έξω από το χωριό Πύργος αλλά και στον τελευταία ταρσανά στους Δρακαίους θα σας γεμισει εικόνες από μιαν άλλη εποχή και γνώσεις από προηγούμενες γενιές! Σύντομα, θα εγκαινιαστεί και το Μουσείο Παραδοσιακής Ναυπηγικής Αιγαίου, στο χωριό Ηραίο, όπου ο επισκέπτης θα έχει την δυνατότητα να δεί όλα τα παραδοσιακά σκαριά που έχουν διασωθεί και  να μάθει τα μυστικά πλεύσης και κατασκευής τους.

Από την αρχαιότητα αναπτύχθηκε στη Σάμο η τέχνη της αγγειοπλαστικής, η οποία φτάνει μέχρι τις ημέρες μας. Στα εργαστήρια αγγειοπλαστικής στα χωριά Μαυρατζαίοι, Κουμαραδαίοι, Μύλοι και Καρλόβασι, φτιάχνονται πανέμορφα αγγεία. Το γνωστότερο αγγείο της σαμιακής αγγειοπλαστικής είναι η «Κούπα του Πυθαγόρα». Σύμφωνα με την παράδοση, ο Πυθαγόρας έφτιαξε μια κούπα, εφαρμόζοντας τους νόμους της Φυσικής, για να πίνουν οι μαθητές του το κρασί με μέτρο. Εσωτερικά, η κούπα είχε μία γραμμή που όριζε ως πού έπρεπε να τη γεμίσει κανείς. Μια στάλα παραπάνω και η κούπα άδειαζε όλο το κρασί της από μία κρυφή οπή στη βάση. Με μια απλή εφαρμογή της υδραυλικής, ο Πυθαγόρας διδάσκει την έννοια του μέτρου, να απολαμβάνουμε δηλαδή το κρασί που ήδη έχουμε στην κούπα μας, αντλώντας τη μέγιστη ωφέλεια! Μπορείτε να επισκεφτείτε ένα από τα πολλά εργαστήρια, να μυηθείτε στα μυστικά της παραδοσιακής αυτής τέχνης και να μάθετε την τοπική ιστορία από τους ίδιους τους δημιουργούς.

VIDEO

Μενού